Verbouwing Kulturhus te Raalte

Download deze projectanalyse

Klik op een bestand hieronder om te downloaden.


Omschrijving

Projectomschrijving
In het centrum van Raalte is een degelijk, maar weinig spectaculair ogend gebouw van de Rabobank uit het eind van de jaren tachtig verbouwd tot Kulturhus. Het Kulturhus is een verzamelgebouw waarin meerdere cultuur- en maatschappelijke functies een onderkomen hebben, waarvan de openbare bibliotheek de belangrijkste gebruiker is.
Het gebouw heeft aan de buiten- en binnenzijde grote veranderingen ondergaan. De buitenzijde heeft een beduidend eigentijdse uitstraling gekregen. De gevels zijn voorzien van overstekken. Het beganegrondgedeelte van de gevel is voorzien van mozaïek van stukgeslagen tegeltjes. Op de eerste verdieping zijn ramen weggehaald en op de tweede verdieping, de bovenste, zijn deze ramen weer toegevoegd.
Boven de ingang, op de vrije hoekpunt van het gebouw, is een vierkante, deels opengewerkte toren geplaatst, opgetrokken uit blauw- en roodkleurige baksteen en voorzien van brede overstekken. De bovenste helft van de toren draagt de naam Kulturhus in vrolijke belettering. 
Het gebouw is van binnen geheel verbouwd en op de eerst en tweede verdieping is de achtergevel enkele meters naar buiten verplaatst, waardoor op alle verdiepingen substantieel meer ruimte ter beschikking kwam. Bovendien stonden er in het gebouw veel vrije kolommen, waardoor een grote centrale hal in eerste instantie niet te realiseren viel.
Deels zijn er elementen, zoals de trap, tussen groepjes van vier pilaren kunnen plaatsen. Rond de pilaren, ter hoogte van de gevel, waren in een punt toelopende erkers gemaakt, die deels behouden zijn.
Doordat er te weinig licht het gebouw binnenstroomde is de vloer van de eerste verdieping deels opengewerkt en voorzien van een grote, glazen kegel. Daardoor is tevens de bibliotheek op de eerste verdieping te zien.

Algemene projectgegevens

Samenstelling: Huls Bouwkostenmanagement te Zwolle

Opdrachtgever: Woningbouwvereniging Beter Wonen te Raalte

Architect: 19 Het Atelier te Zwolle

Hoofdaannemer: Bouwbedrijf Jansman BV te Luttenberg

 

Peildatum originele kosten: februari 2004

Start uitvoering: mei 2004

Oplevering: april 2005

Bouwtijd: 210 werkbare werkdagen

 

Bruto-inhoud: 10.967 m3

Alle kosten zijn geïndexeerd.

Kosten- en gegevenstabellen

Kosten op niveau 1 Geheel bouwwerk, totaal
NEN 2634OmschrijvingHoofdaannemerOverige aannemersTotaal bouwkosten
2 Bouwkundige werken x,xx x,xx
3 Installaties x,xx x,xx
4 Vaste inrichtingen x,xx x,xx
5 Terrein x,xx x,xx
Totaal bouwkosten elementen x,xx x,xx x,xx
6 Algemene bouwkosten (bouwproject) x,xx x,xx
Subtotaal x,xx x,xx x,xx
6 Algemene bedrijfskosten (bouwbedrijf) x,xx x,xx
Subtotaal x,xx x,xx x,xx
6 Winst en risico (bouwbedrijf) x,xx x,xx
Totaal bouwkosten exclusief BTW x,xx x,xx x,xx


Bouwfysische kenmerken, totaal
Beganegrondvloer R = 2,5 m2.K/W
Gevelconstructie R = 2,5 m2.K/W
Glas U = 1,2 W/(m2.K)
Dakconstructie R = 2,5 m2.K/W
Energie Prestatie Coëfficiënt


Hoeveelheden, totaal
Algemeen Daken
Aantal bouwlagen 4 stuks Dakoppervlakte, bruto 1.079 m2
Maximale hoogte 13,7 m Dakoppervlakte 1.068 m2
Terrein Dakopeningen 11 m2
Terreinoppervlakte 1.489 m2 Gevels
Bebouwde oppervlakte 1.055 m2 Gevelomtrek 151 m
Onbebouwde oppervlakte 434 m2 Buitenwandoppervlakte, bruto 1.634 m2
Oppervlakteverharding 386 m2 Buitenwanden 1.287 m2
Aantal parkeerplaatsen 9 stuks Buitenwandopeningen 347 m2
Ruimtedelen Binnenwanden
Bruto-vloeroppervlakte (BVO) 3.166 m2 Binnenwandoppervlakte, bruto 2.132 m2
Netto-vloeroppervlakte (NVO) 2.834 m2 Binnenwanden 1.907 m2
Installatieoppervlakte 173 m2 Binnenwandopeningen 225 m2
Verkeersoppervlakte 602 m2 Trapconstructies
Nuttige oppervlakte 2.058 m2 Trappen en hellingen 11 stuks
Niet-toegankelijke ruimte 1 m2 Balustrades en leuningen 59 m
Tarra-oppervlakte 332 m2 Installaties
Gebruiksoppervlakte 2.894 m2 Klimaatinstallaties (koeling) kW
Bruto-inhoud 10.967 m3 Klimaatinstallaties (verwarming) kW
Skelet Warmtepomp kW
Buitenwanden (constructief) 220 m2 Zonnecollector kW
Binnenwanden (constructief) m2 Vloerverwarming m2
Beganegrondvloeren (constructief) 1.055 m2 Warmtelichamen stuks
Verdiepingsvloeren (constructief) 1.821 m2 Wandverwarming m2
Dakvloeren (constructief) 1.079 m2 Liften 2 stuk
Hoofddraagconstructie 3.166 m2


Vormfactoren, totaal
Bruto-inhoud/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 10.967 / 3.166 = 3,46
Netto-vloeroppervlakte (NVO)/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 2.834 / 3.166 = 0,90
Tarra-oppervlakte/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 332 / 3.166 = 0,10
Gebruiksoppervlakte/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 2.894 / 3.166 = 0,91
Nuttige oppervlakte/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 2.058 / 3.166 = 0,65
Bebouwde oppervlakte/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 1.055 / 3.166 = 0,33
Buitenwandoppervlakte, bruto/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 1.634 / 3.166 = 0,52
Dakoppervlakte, bruto/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 1.079 / 3.166 = 0,34
Buitenwand- en dakoppervlak/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 2.713 / 3.166 = 0,86
Binnenwandoppervlakte, bruto/ bruto-vloeroppervlakte (BVO) = 2.132 / 3.166 = 0,67
Bebouwde oppervlakte/ nuttige oppervlakte = 1.055 / 2.058 = 0,51
Bruto-vloeroppervlakte (BVO)/ nuttige oppervlakte = 3.166 / 2.058 = 1,54
Buitenwandoppervlakte, bruto/ nuttige oppervlakte = 1.634 / 2.058 = 0,79
Dakoppervlakte, bruto/ nuttige oppervlakte = 1.079 / 2.058 = 0,52
Buitenwand- en dakoppervlak/ nuttige oppervlakte = 2.713 / 2.058 = 1,32
Binnenwandoppervlakte, bruto/ nuttige oppervlakte = 2.132 / 2.058 = 1,04
Bebouwde oppervlakte/ gebruiksoppervlakte = 1.055 / 2.894 = 0,36
Bruto-vloeroppervlakte (BVO)/ gebruiksoppervlakte = 3.166 / 2.894 = 1,09
Buitenwandoppervlakte, bruto/ gebruiksoppervlakte = 1.634 / 2.894 = 0,56
Dakoppervlakte, bruto/ gebruiksoppervlakte = 1.079 / 2.894 = 0,37
Buitenwand- en dakoppervlak/ gebruiksoppervlakte = 2.713 / 2.894 = 0,94
Binnenwandoppervlakte, bruto/ gebruiksoppervlakte = 2.132 / 2.894 = 0,74


Kosten op niveau 2 Elementenclusters, hoofdindeling, totaal
ElementgroepOmschrijvingKosten element in %Kosten per
ElementgroepElement per m2 BVOElement per m3 BI
(11) (13) (16) (17) Funderingen 0,7 x,xx x,xx x,xx
(21) t/m (24) (27) (28) Ruwbouw 23,1 x,xx x,xx x,xx
(31) t/m (34) (37) Afbouw 27,0 x,xx x,xx x,xx
(41) t/m (45) (47) Afwerkingen 47,1 x,xx x,xx x,xx
Totaal elementen (11) t/m (47) 97,9 x,xx x,xx x,xx
(51) t/m (58) Werktuigbouwkundige installaties 0,8 x,xx x,xx x,xx
(61) t/m (67) Elektrotechnische installaties 0,7 x,xx x,xx x,xx
(71) t/m (76) Vaste voorzieningen 0,6 x,xx x,xx x,xx
Totaal elementen (11) t/m (76) 100,0 x,xx x,xx x,xx
(90.1) t/m (90.8) Terrein 1,6 x,xx x,xx x,xx
Totale directe bouwkosten 101,6 x,xx x,xx x,xx
(0.1) t/m (0.5) Algemene bouwkosten 3,4 x,xx x,xx x,xx
Algemene bedrijfskosten 7,9 x,xx x,xx x,xx
Winst en risico 1,1 x,xx x,xx x,xx
Totaal bouwkosten (excl. BTW) 114,0 x,xx x,xx x,xx


Omschrijving elementen, totaal
NEN 2634NL/SfBElementOmschrijving
2 Bouwkundige werken
2A Fundering
(11) Bodemvoorzieningen Ontgraven en aanvullen grond t.b.v. uitbreiding
(13) Vloeren op grondslag Geen element
(16) Funderingsconstructies In het werk gestorte strokenfundering t.p.v. entree
(17) Paalfunderingen Stalen buispalen t.b.v. strokenfundering
2B Skelet
(21) Buitenwanden (constructief) Kalkzandsteen blokken HB10 met Murfor wapening
Gedeeltelijk slopen buitenwanden
(22) Binnenwanden (constructief) Gedeeltelijk slopen binnenwanden
(23)a Beganegrondvloeren (constructief) PS-vloer t.p.v. ingang oude fietsenstalling
In het werk gestorte betonvloer t.p.v. entree
(23)b Verdiepingsvloeren (constructief) Breedplaatvloer 1e verdieping t.p.v. oud dakterras
Breedplaatvloer 2e verdieping t.p.v. uitbreiding
(27) Daken (constructief) Kanaalplaatvloer t.p.v. uitbreiding
Houten balklaag met underlaymentplaten t.p.v. technische ruimte
(28) Hoofddraagconstructies Staalplaat om bestaande kolommen
Stalen kegelconstructie ter plaatse van vide
Gedeeltelijk slopen draagconstructie
2C Daken
(27) Dakafbouwconstructies Houten balklaag met underlaymentplaten t.p.v. dakoverstekken
(37) Dakopeningen Daglichtkoepels, piramidevormig 8-zijdig
Gedeeltelijk slopen dak
(47) Dakafwerkingen EPDM dakbedekking
2D Gevels
(21) Buitenwandafbouwconstructies Gevelstenen waalformaat in vier kleuren
(31) Buitenwandopeningen Stalen en aluminium puien
Natuursteen dorpels
Randafwerking met voorgepatineerd zink en exterieur multiplex
(41) Buitenwandafwerkingen Wandtegels mozaïek t.p.v. geldautomaten
2E Binnenwanden
(22) Binnenwandafbouwconstructies Metal stud binnenwanden.
(32) Binnenwandopeningen Essen binnenkozijnen, geschilderd
Beweegbare panelen t.p.v. schuifwand
(42) Binnenwandafwerkingen Gespaand sierpleister op alle binnenwanden
Gedeeltelijk slopen binnenwandafwerking
2F Vloeren
(23) Vloerafbouwconstructies Gedeeltelijk slopen vloer
(33)a Vloeropeningen, begane grond Geen element
(33)b Vloeropeningen, verdiepingen Vloeropeningen t.b.v. spiltrap en vide
Gedeeltelijk slopen vloeropening
(43)a Vloerafwerkingen, begane grond Vloertegels, marmoleum en tapijt
Gedeeltelijk slopen vloerafwerking
(43)b Vloerafwerkingen, verdiepingen Tapijt en marmoleum
Gedeeltelijk slopen vloerafwerking
2G Trappen en hellingen
(24) Trappen en hellingen 1 spiltrap, 1 wenteltrap
(34) Balustrades en leuningen Metalen balustrades
(44) Trap- en hellingafwerkingen Geen element
2H Plafonds
(45) Plafondafwerkingen Systeemplafond op alle verdiepingen
Triprime plafond t.p.v. dakoverstekken. Aftimmering vides
Gedeeltelijk slopen plafondafwerking
3 Installaties
3A Werktuigbouwkundig
(51) Warmte-opwekking HR CV-ketel
(52) Afvoeren Hemelwaterafvoeren t.p.v. nieuwe daken
(53) Water Verplaatsen watermeter
(54) Gassen Geen element
(55) Koude-opwekking en -distributie Koudwatercompressie koelmachine
Distributie via inductie-units
(56) Warmtedistributie Radiatoren. Distributie via inductie-units
(57) Luchtbehandeling Gebalanceerde mechanische ventilatie met warmteterugwinning en koeling
Gasgestookte stoombevochtiging
Gedeeltelijk verwijderen onderdelen
(58) Regeling klimaat en sanitair Gebouwbeheersysteem voor klimaatregeling
3B Elektrotechnisch
(61) Centrale elektrotechnische voorzieningen Elektrische installatie
Gedeeltelijk verwijderen onderdelen
(62) Krachtstroom Geen element
(63) Verlichting Verlichtingsinstallatie met HF-armaturen
(64) Communicatie Data- en telefooninstallatie binnen
VIdeo intercominstallatie en deurbel buiten
Gedeeltelijk verwijderen onderdelen
(65) Beveiliging Inbraakbeveiliging. Brandmeld- en ontruimingsinstallatie
(67) Gebouwbeheersvoorzieningen Geen element
3C Lift en transport
(66) Transport Bestaande liftinstallatie gehandhaafd. Plateaulift
4 Vaste inrichtingen
(71) Vaste verkeersvoorzieningen Geen element
(72) Vaste gebruikersvoorzieningen Geen element
(73) Vaste keukenvoorzieningen Pantry op 2e verdieping
Gedeeltelijk verwijderen onderdelen
(74) Vaste sanitaire voorzieningen Geen element
(75) Vaste onderhoudsvoorzieningen Geen element
(76) Vaste opslagvoorzieningen Geen element
5 Terrein
(90.1) Grondvoorzieningen Geen element
(90.2) Opstallen Geen element
(90.3) Omheiningen Geen element
(90.4) Terreinafwerkingen Herstraten terrein
(90.5) Terreinvoorzieningen; werktuigbouwkundig Geen element
(90.6) Terreinvoorzieningen; elektrotechnisch Geen element
(90.7) Terreininrichtingen; standaard Geen element
(90.8) Terreininrichtingen; bijzonder Geen element


Kosten op niveau 2 Elementenclusters, bestaand
NEN 2634NL/SfB-elementOmschrijvingKosten element in %Kosten per
ElementgroepElement per m2 BVOElement per m3 BI
2A (11) (13) (16) (17) Fundering 0,7 x,xx x,xx x,xx
2B (21) (22) (23) (27) (28) Skelet 11,0 x,xx x,xx x,xx
2C (27) (37) (47) Daken 4,0 x,xx x,xx x,xx
2D (21) (31) (41) Gevels 26,8 x,xx x,xx x,xx
2E (22) (32) (42) Binnenwanden 25,4 x,xx x,xx x,xx
2F (23) (33) (43) Vloeren 16,7 x,xx x,xx x,xx
2G (24) (34) (44) Trappen en hellingen 4,1 x,xx x,xx x,xx
2H (45) Plafonds 9,3 x,xx x,xx x,xx
2 Totaal bouwkundige werken 97,9 x,xx x,xx x,xx
3A (51) t/m (58) Werktuigbouwkundige installaties 0,8 x,xx x,xx x,xx
3B (61) t/m (65) (67) Elektrotechnische installaties 0,7 x,xx x,xx x,xx
3C (66) Lift en transport
Totaal installaties 1,5 x,xx x,xx x,xx
4A (74) Vaste sanitaire inrichtingen
(71) t/m (73) (75) (76) Overige vaste inrichtingen 0,6 x,xx x,xx x,xx
4 Totaal vaste inrichtingen 0,6 x,xx x,xx x,xx
5 (90.1) t/m (90.8) Totaal terrein 1,6 x,xx x,xx x,xx
6 (0.1) t/m (0.5) Algemene bouwkosten 3,4 x,xx x,xx x,xx
Algemene bedrijfskosten 7,9 x,xx x,xx x,xx
Winst en risico 1,1 x,xx x,xx x,xx
Totaal bouwkosten (excl. BTW) 114,0 x,xx x,xx x,xx


Kosten op niveau 3 Elementen, bestaand
NEN 2634NL/SfB ElementOmschrijvingEenheidHoeveelheidKosten element in %Kosten per
EenheidElementTotaal elementenElement per m2 BVOElement per m3 BI
2 Bouwkundige werken
2A Fundering
(11) Bodemvoorzieningen m2 1.055 0,3 x,xx x,xx x,xx x,xx
(13) Vloeren op grondslag m2
(16) Funderingsconstructies m2 1.055 0,2 x,xx x,xx x,xx x,xx
(17) Paalfunderingen m2 1.055 0,2 x,xx x,xx x,xx x,xx
Totaal fundering 0,7 x,xx x,xx x,xx
2B Skelet
(21) Buitenwanden (constructief) m2 220 1,3 x,xx x,xx x,xx x,xx
(22) Binnenwanden (constructief) m2 1.003 1,0 x,xx x,xx x,xx x,xx
(23)a Beganegrondvloeren (constructief) m2 1.055 0,4 x,xx x,xx x,xx x,xx
(23)b Verdiepingsvloeren (constructief) m2 1.821 3,2 x,xx x,xx x,xx x,xx
(27) Daken (constructief) m2 1.079 1,2 x,xx x,xx x,xx x,xx
(28) Hoofddraagconstructies m2 3.166 3,8 x,xx x,xx x,xx x,xx
Totaal skelet 11,0 x,xx x,xx x,xx
2C Daken
(27) Dakafbouwconstructies m2 1.079 0,6 x,xx x,xx x,xx x,xx
(37) Dakopeningen m2 11 0,3 x,xx x,xx x,xx x,xx
(47) Dakafwerkingen m2 1.068 3,1 x,xx x,xx x,xx x,xx
Totaal daken 4,0 x,xx x,xx x,xx
2D Gevels
(21) Buitenwandafbouwconstructies m2 1.287,36 2,5 x,xx x,xx x,xx x,xx
(31) Buitenwandopeningen m2 347 13,7 x,xx x,xx x,xx x,xx
(41) Buitenwandafwerkingen m2 1.287,36 10,6 x,xx x,xx x,xx x,xx
Totaal gevels 26,8 x,xx x,xx x,xx
2E Binnenwanden
(22) Binnenwandafbouwconstructies m2 1.426 5,4 x,xx x,xx x,xx x,xx
(32) Binnenwandopeningen m2 225 11,2 x,xx x,xx x,xx x,xx
(42) Binnenwandafwerkingen m2 1.287,36 8,8 x,xx x,xx x,xx x,xx
Totaal binnenwanden 25,4 x,xx x,xx x,xx
2F Vloeren
(23) Vloerafbouwconstructies post 1 0,0 x,xx x,xx x,xx x,xx
(33)a Vloeropeningen, begane grond m2
(33)b Vloeropeningen, verdiepingen m2 24 1,4 x,xx x,xx x,xx x,xx
(43)a Vloerafwerkingen, begane grond m2 1.055 4,9 x,xx x,xx x,xx x,xx
(43)b Vloerafwerkingen, verdiepingen m2 1.821 10,3 x,xx x,xx x,xx x,xx
Totaal vloeren 16,7 x,xx x,xx x,xx
2G Trappen en hellingen
(24) Trap- en hellingconstructie stuk 11 3,7 x,xx x,xx x,xx x,xx
(34) Balustrades en leuningen m 59 0,4 x,xx x,xx x,xx x,xx
(44) Trap- en hellingafwerkingen stuk 11
Totaal trappen en hellingen 4,1 x,xx x,xx x,xx
2H Plafonds
(45) Plafondafwerkingen m2 2.660 9,3 x,xx x,xx x,xx x,xx
Totaal plafonds 9,3 x,xx x,xx x,xx
Totaal bouwkundige werken prj 1 97,9 x,xx x,xx x,xx
3 Installaties
3A Werktuigbouwkundig
(51) Warmte-opwekking m2
(52) Afvoeren m2 3.166 0,3 x,xx x,xx x,xx x,xx
(53) Water m2 3.166 0,3 x,xx x,xx x,xx x,xx
(54) Gassen m2
(55) Koude-opwekking en -distributie m2
(56) Warmtedistributie m2
(57) Luchtbehandeling m2 3.166 0,2 x,xx x,xx x,xx x,xx
(58) Regeling klimaat en sanitair m2
Totaal werktuigbouwkundig 0,9 x,xx x,xx x,xx
3B Elektrotechnisch
(61) Centrale elektrotechnische voorzieningen m2 3.166 0,4 x,xx x,xx x,xx x,xx
(62) Krachtstroom m2
(63) Verlichting m2
(64) Communicatie m2 3.166 0,2 x,xx x,xx x,xx x,xx
(65) Beveiliging m2
(67) Gebouwbeheersvoorzieningen m2
Totaal elektrotechnisch 0,7 x,xx x,xx x,xx
3C Lift en transport
(66) Transport stuk
Totaal lift en transport
Totaal installaties prj 1 1,5 x,xx x,xx x,xx
4 Vaste inrichtingen
4A (71) Vaste verkeersvoorzieningen m2
(72) Vaste gebruikersvoorzieningen m2
(73) Vaste keukenvoorzieningen m2 3.166 0,6 x,xx x,xx x,xx x,xx
(74) Vaste sanitaire voorzieningen m2
(75) Vaste onderhoudsvoorzieningen m2
(76) Vaste opslagvoorzieningen m2
Totaal vaste inrichtingen 0,6 x,xx x,xx x,xx
Totaal elementen (11) t/m (76) prj 1 100,1 x,xx x,xx x,xx
5 Terrein
5A (90) Terrein, bouwkundig m2 434 1,6 x,xx x,xx x,xx x,xx
5B (90) Terrein, werktuigbouwkundige installaties m2
5C (90) Terrein, elektrotechnische installaties m2
Totaal terrein 1,6 x,xx x,xx x,xx
6 (0-) Totaal directe bouwkosten (11) t/m (90) prj 1 101,7 x,xx x,xx x,xx
Algemene bouwkosten prj 1 3,4 x,xx x,xx x,xx
Algemene bedrijfskosten prj 1 7,9 x,xx x,xx x,xx
Winst en risico prj 1 1,1 x,xx x,xx x,xx
Totaal bouwkosten (exclusief BTW) prj 1 114,0 x,xx x,xx x,xx


Afbeeldingen

Extra projectfoto
Extra projectfoto
Kelder
Begane grond
1e verdieping
2e verdieping
Linkerzijgevel
Voorgevel
Rechterzijgevel
Doorsnede

Legenda

A01 Plafond
A02 Hal
A03 Gang, overloop
A04 Garderobe
A05 Trap
A06 Lift
A07 Schalmgat, vide
B01 Toiletruimte
B06 Werkkast
C01 Keuken
C02 Pantry
D04 Café
E01 Archief
E02 Berging
E04 Stalling / parkeerruimte
F01 Kantoorruimte
F04 Receptie
G01 Overlegruimte
G03 Pauzeruimte / koffiekamer
G05 Recreatieruimte
G08 Filmzaal
H02 Installatieruimte
H03 Communicatieruimte
H05 Leidingschacht
J03 Postkamer
J05 Audio-/ videoruimte
L04 Bibliotheek / documentatieruimte
P01 Verkoopruimte
P02 Expositieruimte
P03 Informatieruimte


Reageren

Heeft u vragen over deze kostentabel? Of suggesties voor verbetering? Dan horen wij dat graag! Vul uw vraag/opmerking hieronder in. Uw bericht wordt dan rechtstreeks verstuurd naar Frank van de Waeter de beheerder van deze tabel(len). Bedankt!


 Dit is een verplicht veld


 Dit is een verplicht veld



 Dit is een verplicht veld

Verplicht Dit is een verplicht veld.